Rách chóp xoay là một trong những tổn thương thường gặp ở vai. Đặc biệt ở người thường xuyên vận động cánh tay trên đầu hoặc người lớn tuổi. Chóp xoay bao gồm bốn cơ và gân xung quanh khớp vai, có vai trò quan trọng trong việc nâng, xoay và ổn định khớp vai.
Rách chóp xoay là một trong những tổn thương thường gặp ở vai. Đặc biệt ở người thường xuyên vận động cánh tay trên đầu hoặc người lớn tuổi. Chóp xoay bao gồm bốn cơ và gân xung quanh khớp vai, có vai trò quan trọng trong việc nâng, xoay và ổn định khớp vai. Khi bị rách, chức năng vai giảm, gây đau, yếu cơ và hạn chế vận động, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt hàng ngày.
Rách chóp xoay là tình trạng gì?
Chóp xoay bao gồm bốn cơ chính: Cơ trên gai, cơ dưới gai, cơ tròn nhỏ và cơ dưới vai. Những cơ này giúp vai vận động linh hoạt và ổn định khớp. Rách chóp xoay xảy ra khi một hoặc nhiều gân bị rách, từ vết rách nhỏ (microtear) đến rách hoàn toàn. Tình trạng này có thể xảy ra đột ngột sau chấn thương hoặc từ từ do thoái hóa.
Rách chóp xoay là phần gân ở vai bị rách sau chấn thương đột ngột
Nguyên nhân khiến chóp xoay bị rách
-
Chấn thương cấp tính: Ngã chống tay, tai nạn thể thao hoặc nâng vật nặng đột ngột có thể gây rách gân chóp xoay.
-
Thoái hóa gân do tuổi tác: Người trên 40 tuổi, gân suy yếu theo thời gian, dễ bị rách ngay cả khi vận động nhẹ.
-
Vận động lặp đi lặp lại: Những người làm công việc tay trên đầu, chơi tennis, bơi, ném bóng hay thợ sơn thường có nguy cơ cao.
-
Thiếu máu nuôi gân: Khi lưu thông máu kém, gân không được nuôi dưỡng đầy đủ, giảm đàn hồi và dễ rách.
Triệu chứng của rách chóp xoay
Các triệu chứng rách chóp xoay có thể xuất hiện từ từ hoặc đột ngột, tùy thuộc mức độ rách. Khi gặp phải tình trạng này, người bệnh thường có các biểu hiện sau:
-
Đau vai, đặc biệt khi nâng tay lên hoặc ra sau lưng.
-
Yếu vai, khó nâng vật hoặc cầm nắm.
-
Cảm giác mỏi vai, nhất là sau khi vận động.
-
Tiếng lạo xạo hoặc cử động kêu lục cục trong vai.
-
Đau về đêm, khó ngủ nghiêng về bên vai bị tổn thương.
Rách chóp xoay với những biểu hiện dễ thấy như đau vai, mỏi vai hoặc nghe tiếng động lạ khi cử động phần vai
Các phương pháp chẩn đoán và điều trị khi bị rách chóp xoay
1. Chẩn đoán
Trước khi đưa ra phương án điều trị, bác sĩ tiến hành chẩn đoán bằng những cách như:
-
Khám lâm sàng: Kiểm tra sức mạnh, tầm vận động và các bài test đặc hiệu (ví dụ test Drop Arm, Empty Can).
-
Hình ảnh y học: Siêu âm, MRI giúp xác định mức độ rách và tình trạng gân.
2. Cách điều trị
-
Điều trị bảo tồn - Áp dụng cho rách nhỏ hoặc người không muốn phẫu thuật: Nghỉ ngơi, hạn chế vận động vai quá mức và dùng thuốc giảm đau.
-
Vật lý trị liệu: Tập tăng cường cơ vai, kéo giãn và phục hồi tầm vận động; nẹp vai hoặc đai hỗ trợ khi cần
-
Phẫu thuật - Chỉ định khi rách lớn, đau dữ dội hoặc thất bại sau điều trị bảo tồn: Phẫu thuật nội soi khâu gân rách; phẫu thuật mở nếu rách phức tạp.
Ngoài ra, người bệnh cần phục hồi chức năng sau mổ. Phần này cực kỳ quan trọng để vai hồi phục tối ưu và giúp cơ thể nhanh về lại trạng thái bình thường. Phục hồi chức năng sau điều trị giúp tăng sức mạnh cơ vai, cải thiện tầm vận động. Bên cạnh đó, phương pháp này làm giảm đau và phòng tái phát hiệu quả.
Vật lý trị liệu giúp điều trị tổn thương chóp xoay hiệu quả
Phòng ngừa rách chóp xoay bằng cách nào?
-
Tập thể dục đều đặn để tăng sức mạnh cơ vai và linh hoạt gân.
-
Khởi động kỹ trước khi chơi thể thao hoặc nâng vật nặng.
-
Tránh nâng vật quá nặng hoặc lặp lại các động tác quá mức.
-
Giữ tư thế đúng khi làm việc tay trên đầu.
-
Khám định kỳ nếu đau vai kéo dài hoặc mới bị chấn thương.
Rách chóp xoay là bệnh lý vai phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Điều trị bảo tồn kết hợp vật lý trị liệu thường hiệu quả với rách nhỏ, trong khi phẫu thuật cần thiết cho rách lớn hoặc nặng. Duy trì tập luyện đúng kỹ thuật và chăm sóc vai hàng ngày là cách tốt nhất để phòng ngừa tổn thương. Đồng thời duy trì chức năng vai khỏe mạnh lâu dài. Nếu bạn đang gặp phải những dấu hiệu trên, hãy đến phòng khám La Văn Lường sớm để được thăm khám và điều trị kịp thời. Chi tiết tham khảo thêm tại website https://phongkhamlavanluong.vn/ hoặc Hotline 0907.567.567.
Thông tin liên hệ
Địa chỉ: 09 Nguyễn Huy Lượng – P14 – Quận Bình Thạnh – TPHCM
Số ĐT: 0907 567 567
Email: pklavanluong@gmail.com
Website: https://phongkhamlavanluong.vn
Thời gian làm việc
Thứ 3 - Thứ 5 - Thứ 7
+ Sáng: 8h00 - 11h00
+ Chiều: 15h30 - 19h00
Thứ 2 - Thứ 4 - Thứ 6 - Chủ nhật
+ Chiều: 15h30 - 19h00
Ngoài giờ này liên hệ: 0907 567 567 (Bác sĩ Quân) - 0939 858 558 (Ly)
